تقویت جوانه زنی بذر بلوط وی‌ول با انواع پیش‌تیمار در توسعه جنگل کاری ها

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد، زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران b.peyman1974@gmail.com

2 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

4 دانشیار، گروه جنگلداری، مرکز پژوهش و توسعه جنگلداری زاگرس شمالی دکتر هدایت غضنفری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

5 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران

چکیده

آشنایی با فاکتورهای مؤثر بر جوانه‌زنی بذر بلوط و همچنین شناخت صحیح از خصوصیات فیزیولوژیکی و ریخت‌شناسی نهال‌های آن در مدیریت و احیاء جنگل‌‌های زاگرس نقش مهمی را ایفاء می­ کند. هدف از این تحقیق تأثیر اجرای پیش‌تیمار (پرایمینگ) در بذر بلوط وی‌ول با اعمال تیمارهای مناسب است. این تحقیق به ­منظور بررسی تعدادی از پیش‌تیمارها بر جوانه ­زنی و افزایش کیفیت نهال­ های تولیدی بذر بلوط وی‌ول Quercus libani انجام شد. در 50 قطعه نمونه 10 آری، اقدام به جمع‌آوری بذر درختان وی‌ول شد. پیش‌تیمارها شامل شاهد، استراتیفیکاسیون (لایه ­گذاری در ماسه سرد)، سولفات ‌روی (5 گرم در لیتر)، اوره (10 گرم در لیتر)، نیترات پتاسیم (1/5 درصد)، اسید جیبرلیک (200 میلی­گرم در لیتر)، اسید هیومیک (750 میلی­گرم در لیتر) و پیش‌تیمار آب خالص بودند. نتایج نشان داد که صفات طول، وزن خشک، حجم و قطر ساقه­ چه به­­ صورت معنی ­داری (p<0.01) تحت تأثیر تیمارهای استراتیفیکاسیون، نیترات پتاسیم و جیبرلیک اسید قرار گرفتند. بررسی جدول ضرایب همبستگی نتایج نشان داد که سرعت جوانه ­زنی همبستگی مثبت و معنی ­داری با اکثر صفات داشت. همچنین همبستگی وزن خشک برگ با وزن خشک ریشه ­چه و ساقه­ چه مثبت ارزیابی شد. بر اساس نتایج پژوهش توصیه‌ می­ شود که جمع‌آوری بذرهای درشت و سنگین از ارتفاع‌های پایین تاج درخت صورت گیرد و از پیش تیمار اسید جیبرلیک و اسید هیومیک برای بذر قبل از قرار دادن بذور در کیسه تولید نهال استفاده شود.

کلیدواژه‌ها