راه‌های کنترل خسارت موش صحرایی در جنگل‌کاری‌های قلعه‌قافه مینودشت

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

1 دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، ایران

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران s.shabani@areeo.ac.ir

چکیده

جنگل‌کاری‌های جوان در سال‌های نخست استقرار، به­ دلیل حساسیت بالای نهال‌ها، همواره در معرض عوامل خسارت‌زای مختلف قرار دارند. در میان این عوامل، جوندگان زیرزمینی می‌توانند با تغذیه از ریشه‌ها و آسیب به بخش‌های پایینی تنه، موجب ضعف، خشکیدگی و کاهش موفقیت جنگل‌کاری شوند. پایش میدانی با هدف بررسی عوامل خسارت‌زا در جنگل‌کاری قلعه‌قافه، واقع در حوزه چهل‌چای شهرستان مینودشت، از زمستان سال ۱۴۰۴ تا پایان بهار سال ۱۴۰۵ انجام شد. نتایج پایش نشان داد که بخش‌هایی از نهال‌های کاشته‌شده، شامل بلندمازو، ون، گردو، پلت، زربین و افرای سیاه، تحت تأثیر فعالیت موش صحرایی قرار گرفته‌اند. نشانه‌های خسارت شامل جویدگی ریشه، پوست‌کنی تنه در نزدیکی سطح خاک، وجود دالان‌ها و توده‌های خاک حاصل از حفاری، در منطقه بوده است. برای کنترل این عامل، ابتدا عرصه بر اساس شدت فعالیت این جونده به مناطق بحرانی، نیمه‌بحرانی و کم‌خطر تقسیم شد. سپس با انجام لانه‌کوبی و بازدید مجدد، لانه‌های فعال از لانه‌های غیرفعال تفکیک و عملیات کنترل تنها در نقاط دارای فعالیت واقعی اجرا شد. رعایت اصول حفاظت محیط‌زیست، جلوگیری از پراکنش طعمه در سطح عرصه، عدم استفاده از روش شیمیایی در نزدیکی منابع آب، استفاده از روش‌های مکانیکی (نظیر استقرار تله‌های توری و کارتون چسبی) در مناطق حساس، پایش روزانه و جمع‌آوری لاشه‌ها از مهم‌ترین اقدامات حفاظتی این عملیات بود. تجربه قلعه‌قافه نشان داد که موفقیت در کنترل موش صحرایی، به مصرف بیشتر سم وابسته نیست، بلکه به شناخت دقیق عرصه، شناسایی کانون‌های فعالیت، استفاده هدفمند از روش کنترل و توجه همزمان به حفاظت از نهال‌ها و اجزای اکوسیستم بستگی دارد.

کلیدواژه‌ها

مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی
دوره 8، شماره 1
شهریور 1405
صفحه 57-67

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار