تحلیل سهم ارزش افزوده جنگل های هیرکانی در تولید ناخالص داخلی کشور (GDP)

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، گیلان، ایران S.hosseini@guilan.ac.ir

2 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، مازندران، ایران

چکیده

جنگل‌های هیرکانی به‌عنوان یکی از کهن‌ترین و ارزشمندترین اکوسیستم‌های طبیعی ایران، علاوه بر کارکردهای محیط ­زیستی، نقش قابل‌توجهی در ساختار اقتصادی مناطق شمالی کشور دارند. با این حال، جایگاه اقتصادی آنها در حساب­های رسمی ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، تحلیل اثر ارزش افزوده جنگل‌های هیرکانی بر رشد اقتصادی و به­ عبارتی تولید ناخالص داخلی (GDP) سه استان شمالی کشور (گیلان، مازندران و گلستان) طی بازه‌ بیست‌ساله‌ 1379 تا 1400 است. داده‌های پژوهش از پایگاه آماری ملی (ایمار) کشور گردآوری شده است. برای تحلیل داده‌ها، سهم ارزش افزوده جنگل‌ها از GDP استان، GDP جنگل­های کشور و GDP ملی محاسبه و روند تغییرات آن با استفاده از آمار توصیفی و نمودارهای سری زمانی بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد که سهم ارزش افزوده جنگل‌های هیرکانی در مقیاس استانی بسیار پررنگ‌ می­ باشد. همچنین ارزش واقعی جنگل‌های هیرکانی عمدتاً در خدمات اکوسیستمی آن نهفته است و محاسبات رسمی GDP قادر به بازتاب این ارزش‌ها نیست. برای ارتقاء سهم واقعی جنگل‌های هیرکانی در اقتصاد ملی، باید به سمت ارزشگذاری خدمات اکوسیستمی و قرار دادن آنها در حساب­های ملی حرکت کرد تا این منابع طبیعی حیاتی بتوانند نقش مؤثرتری در توسعه پایدار ایفا کنند.

کلیدواژه‌ها